Circus (Marathi Poem)

Dombari are a caste of acrobats in Indian Society

Circus

From South Pole
To North Pole
Life —
A tightrope walk
. . .

Dombari are a caste of acrobats in Indian Society. In the democratic India’s changing economy, they are now vanishing: No rehabilitation, No education. Who cares?

They are mentioned in Siddhartha Jataka that date back to 3rd Century B.C. Would they ever reach Olympics, or vanish?

© Remigius de Souza., All rights reserves.

व्यावसायिकाना रेमीचे सलाम!

व्यावसायिकाना रेमीचे सलाम!

अर्जुनाला पोपटाचा फक्त डोळाच दिसत होता.

व्यावसायिकाना रेमीचे सलाम!

मला अभाग्याला
     डोळा दिसतो.
     पोपट दिसतो.
     फांदी दिसते.
     झाड दिसते.
     जमीन दिसते.
जी देते अन्न-पाणी.
मला दिसते प्रतिबिंब त्याच्या डोळ्यावर
    आकाशाचे
    पाऊस पाडणाऱ्या
    त्याच्या डोळ्यावर प्रतिबिंब दिसते.
डोळ्याच्या आतल्या अंधारात
     चित्र दिसते
     नेत्र पटलावर
     ढगांचे.

अर्जुनाचा तीर सुटला.
पोपट त्याच्या जन्मातून मुक्त झाला.
पण माझे तीर-धनुष्य गळून पडले.
मी माणसाच्या जन्मातून मुक्त झालो नाही.
(मला पुनर्जन्माचे वरदान मिळाले.)
----
बडोदे | नोव्हेंबर १९७०
(इंग्रजी भाषांतर पहा)
~ ~ ~ ~ ~
© Remigius de Souza., All rights reserves.

TWILIGHT ZONE (With Marathi Translation)

Earthworms - Silent Workers

A window of a cell – an eye on the world  
moves on and on, on the wings of clouds,  
a journey on the border of day and night
in the community of the Earth and stars.  

Here one can’t even touch nor is there
a room for trivialities of theories  
of trade, politics and philosophies,
and of the earthlings who don’t belong  

to the Earth and the Sun, living on  
self-deception and squabbles blown  
out of proportion, work–work–work,
work to leave glorious ruins behind.

The gods, god persons live on preaching
a hope of salvation, raise monuments
by blood-shed by the earthlings bonded  
perpetually to the chains of chaos.  

Blessed are the earthworms far away
from the public eye; they don’t make
scriptures or monuments out of their
shit to the legacy or lead Life astray.   
-- Remigius de Souza
(Twilight Zone was Published by ARCHETYPES INDIA on 25 June 2010. Also read a Comment by Nold Egenter)

संधिप्रकाश मंडल: विसाव्या शतकाचे श्राध्द

गवाक्ष कुटीचे - नजर जगतावर 
सरकते पुढे पुढे, ढगांच्या पंखांवर
यात्रा दिवस-रात्रीच्या संधीवर 
जेथे धरती व तारकांचा वसे परिवार 

येथे ना कुणी स्पर्शू करू शके, येथे ना
स्थान कःपदार्थ सिध्दांताना
व्यापार, राजकारण अन् दर्शनांच्या; 
अन भूचरांना जयाना नसे घरोबा 

वसुंधरा व दिवाकराशी, जे जगतात
आत्मप्रतारणेत अन फुगवलेल्या वादंगांत
प्रमाणाबाहेर. काम - काम - काम,
काम जो सोडीजे मागे भव्य भग्नावशेष 

दैवते, भगत, जे जगती देऊन प्रवचने   
मुक्तीच्या आशेची व उभारती स्मारके
रक्ताच्या साड्यांवर भूचारांच्या, जे जखडलेले 
सर्वकाळ अराजकांच्या साखळदंडांत.

पावन आहेत गांडुळे दुरस्त 
सार्वजनिक नजरेआड, ते नाही निर्मित
धर्मशास्त्रे वा स्मारके आपल्या
विष्टेतून वारसांसाठी, ना संहार जीवनाचा

टीप: १.  मूळ "Twilight Zone" (१६-०८-१९९९)  या प्रकाशित (poetry.com) इंग्रजी कवितेचे स्वैर भाषांतर.

२. प्रतिमा - गांडूळे, मृदा संधारण करणारा पर्यावरणातील एक महत्वाचा जीव, जो अजूनपर्यंत दुर्लक्षित होता

~ ~ ~ ~ ~
© Remigius de Souza., All rights reserves.

घड्याळाचे महाभारत जागतिक (मराठी कविता)

नेमेची सूर्योदय रोज पाहता
चुकुनच कधी येई ध्यानी
माझ्या विचारांच्या गतीहुनी
अफाट आहे धरतीची गती
नि
सूर्य रोजच्या रोज जागा बदलतो,
उगवायची वेळ बदलतो, ऋतु बदलतो,
कधी रात्र मोठी कधी दिवस,
वारयाची दिशा बदलतो;
नि
मी मात्र असतो जागच्या जागी
धावता धावता अधांतरी फिरत्या
प्रचंड चक्राच्या परिघावर वेगाने.
तरीही रोजच्या रोज सूर्य सांगे,
बा रेमी,
ही तुझी घड्याळाची टिक टिक
जळवेसारखी चिकटलेली तुला
आहे एक हुलकावणी देणारी
वादग्रस्त संकल्पना केवळ.
नि
कितीही आटापिटा केला तरी
चुकत नाही काळ; परी
लिहिलेली एक रेषेवर सरळ
चुकतात माझी गणिते केवळ
नेमेची.

~~~~~~~
© Remigius de Souza., All rights reserves.

चेहरा सावली हरवलेली संस्कृति

© Remigius de Souza., All rights reserves.

Gandhism (गांधीवाद): Marathi Poem

Gandhism

Gandhiji wore loincloth of Khadi
We patronise marketed Khadi
That’s our limit of Gandhism –
Don’t shed crocodile’s tears.


(Translated from the original by the author)
--------------------------------
गांधीवाद

गांधीजी पंचा नेसत होते.
आम्ही बाजारू खादी नेसतो.
ही आमची गांधीवादाची मर्यादा --
नक्राश्रू ढाळू नकोस.

~~~~~~
© Remigius de Souza., All rights reserves.

मातीचा माणूस - मातीचा सुगंध

मातीचा माणूस - मातीचा सुगंध
आधुनिक युगाची कविता

मातीचा माणूस
विसाव्या शतकाच्या अखेरीला
माय चावूनझ राजकारणी लोकांची
पंथास लागलेला।

मातीचा गोळा
त्याचा केला प्याला
साठवली पहिल्या
धारेची नशा त्यात
मध्यरात्रीच्या नि:शब्द सान्निध्यात।

मातीचा गोळा
त्याची केली पणती
त्यात वात पेटवली
मधारात्रीच्या नि:शब्द सान्निध्यात.

मातीचा गोळा माणूस
त्याचा केला
जीव त्यात फुन्करला
नाव त्याचे ठेवले
मातीचा पूत

त्याला पावसात भिजत ठेवला
कुजत ठेवला
ठोकून थोपटून घडवला
उनात त्याला करपला.

माणसाची माती
उंबरठ्यावर
एकविसाव्या शतकाच्या
कधी काळी येईला का त्याला
मातीचा सुगंध?
---
मुंबई
६-३-१९८९
~~~~~~~
© Remigius de Souza., All rights reserves.

हीमनगाची टीप

हीमनगाची टीप

हीमनगाची टीप
सकाळपासून
सकाळपर्यंत
अंगाराचे उद्रेक
------

© Remigius de Souza।, All rights reserves.

नास्तिकाचा प्रवास

नास्तिकाचा प्रवास

सम्भ्रमाच्या जाळ्यातून वृक्षवेलींच्या,
दर्याखोर्यातून, काटेरी रणाच्या उनातून,
कड्यावरून झंझावाती, कपारींतून
अजाणता झाले तीर्थांचे दर्शन॥

मानवतेचे सागर जुमानत नव्हते
जीवन मरणाच्या रेषेवर
उनपाऊस वारा हीव
तयांचा होता स्पर्ष अटळ
वाघा- भेकडांच्या आरोळ्या
आक्रन्दाना पलिकडे
होते अनंत अटल क्षितिजाचे दर्शन॥

ऑगस्ट १९९३
~~~~~
© Remigius de Souza., All rights reserves.

अशरीरिणी आदिशक्ति

अशरीरिणी आदिशक्ति
भीतिदायक भव्यहि
कोतिकोटीच्या विशाल दु:खात
तिचा थयथयाट कोंडून राहिलेला आहे।
त्यांचे सुसकार अग्नीची
कारंजी बनतील।
* * *
वडोदरा
सन १९६५
-------------
© Remigius de Souza।, All rights reserves।

२८ ज्ञुलै१९८९: 28 July 1989

२८ जुलै १९८९



२८ जुलै १९८९ रोजीं रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात आणि मुंबई येथे महापूर आला। त्याचा सर्वात जास्त फटका रांयगडला बसला। त्या पुरांत
एक गाव तर पाण्याखाली गेले।

श्री अरुण शिवकर आणि त्याच्या तरुण साथीदारानी कितीतरी लोकाना सहाय्य केले। आणि बेघर झालेल्या लोकाना आसरा देण्याची सोय केली। मुम्बईहून असंख्य लोकानी हरप्रकारे मदत केली।

पण जेव्हा त्याना पाच वारी साड्यांची मदत आली तेव्हा अरुणने साभारपूर्वक सुचवले की "आमच्या बाया नव वारी साड्या नसतात। शाक्य असल्यास द्याव्या। " तसेच तयार कपड्या ऐवजी कापड आणि शिलाईची मशीने दिली तर बायाना कामही मिळेल हे पण सुचवले। त्यामुळे देगणगीदर प्रसन्न झालेच पण बरोबरच त्यांच्या हे पण लक्षात आले की स्थानिक लोकांच्या गरजांची त्याना कल्पना पण नसते।

अरुण आणि देवळी गावाच्या लोकानी "साकव" नावाची सेवाभावी संस्था सुरु तर केलेली होतीच। ही संस्था पूर्णपणे स्थानिक लोकानी चालवलेली होती। अशा संस्था फार कमीच।



© Remigius de Souza।, All rights reserves.

माणूस चंद्रावर जातो: Man lands on the Moon

माणूस चंद्रावर जातो

पौर्णिमेच्या चंद्राने समुद्राला उधाण येत राहील का?
जन्माला येण्यापुर्वीच आरपारच्या ग्रहानी
भवितव्य लिहून ठेवले तेव्हा
एक जीव जन्माला आला

एक वेडी पावसात भिजत
रस्त्याच्या कडेला फाटक्या लक्ताराच्या
चिंध्या करण्यात मग्न आहे
तरी चंद्र आपला फिरतच आहे
स्वत:भोवती आणि पृथिवी भोवती
पृथिवी ही तशीच...

बडोदे
२६-७-६९


~~~~~
© Remigius de Souza। All Rights Reserved.

पोरका : Orphan

पोरका : Orphan

तारकांच्या जगातून
आलेला निर्वासित
कब्रस्तान जागवतो
पोरका
उल्कापात उजळतो
अंधार
* * *
बडोदे
२-१०-१९६९

© Remigius de Souza., All rights reserves.

पळस ( flame of the forest)

वैशाख
वैशाखाच्या मध्यान्ही
केसुड्याच्या पाकळयांचा
ऊल्लास
ऊजळीत राने डोंगर
* * *

केसुड़ा: पळस ( flame of the forest)


© Remigius de Souza., All rights reserves.

धरतरी (The Land)

धरतरी

धरतरी झाली माझे माता पिता गुरु.

--- रेमी डिसोजा

गुरु पौर्णिमा १८.७.२००८

~~~~

© Remigius de Souza., All rights reserves.

येईतो बोलावणे (Until Your Call) Marathi Poem

येईतो बोलावणे












© Remigius de Souza., All rights reserves.

होळी पुनव

होळी पुनव

कलणारे ताल वृक्ष
चंद्राचे पूर्णबिंब
प्रकाशाच्या रजईत
बासरीचे संगीत

होळी पौर्णिमा १९७६
¬¬¬¬
© Remigius de Souza।, All rights reserves।

माझी कविता

गर्भार्लेली माती
आसुसलेले उच्छ्वास
माझी कविता
स्वप्नभूमी
* * *
चैतन्याचे कोम्भ
उतालेले नाद
माझी कविता
दाही दिशा
* * *
संकेताचे गळ्फ़ास
न सुटणारे
अंधाराची कविता माझी
गोठलेली उल्केच्या
पथ्थरात
* * *
रेमीजीयस

१५-५-१९८४

¬¬¬¬
© Remigius de Souza., All rights reserves.

मिरग येतो (मराठी कविता)

टीप : "मिराग" (कोंकणी शब्द ) = मृग नक्षत्र

© Remigius de Souza, All rights रेसेर्वेस.

At the age of sixty (Marathi Poem)

At the age of sixty – seventy
Ate my daily Roti – bread –
But a thought never touched conscience
‘For the grain of this Roti
Some man – woman in exile
Toiled in the heat – cold – rain’
Roti, a good deed of Brahma
Its worth priced in two-ana coin
And Food-Brahma got caught
In the noose of Civilization
. . .

© Remigius de Souza., All rights reserves.